سياست دونياسينين اؤزونه مخصوص قايدالاري واردير. بو دوغرودور آمما سياست، باشقا ديني، اقتيصادي و اجتيماعي عاميللر كيمي مدنيت اؤزولونون اوزهرينده دايانير. ائله بونا گؤرهدير كي، مدني- اجتيماعي بير قزئت معين بير بوجاقدان آدي چكيلن قايدالارا توخونا بيلر. بونونلا بئله، گؤرونور ايستهنيلن سياسي حاديثه، آنجاق بيزيم گومان ائتديييميز استقامتده دئييل، چوخ اؤلچولو بير طرزده انكيشاف ائدير. اولايلارين بئله گليشمهسي اورا گتيريب چيخارير كي، نه اينكي بيلگينلر، حتا سياستچيلر ده تاريخ آراباسينين تكرلري آلتيندا قاربيغالارينين سينديغيني گؤرورلر.
بو هئچ ده غريبه دئييل. تاريخ دوزنگاهيندان سيلينمكده اولان خالقلارلا موقاييسهده، اوچ- بئش بيلگينين يوخا چيخماسي هئچ بير تعجب دوغورا بيلمز. اوردا سياستچي تاريخ آراباسي آلتيندا قاليرسا، بوردا بير خالقين تاريخي منليييني سياستچيلر دانير. بئله بير آندا ايسه منليييي دانيليب اونودولموش خالقلار اؤز پايلاريني اورتا شرقين كئچميشينه جالانميش سولغون خاطيرهلرده دئييل، وارليقلاريني قورويا بيلهجك سياسي- اجتيماعي قورولوشلاردا آختاريرلار. اونلار حاقلي اولاراق، گومان ائديرلر كي، سؤز، ويجدان و عقيده آزادليغي، آنجاق دموكراتيك سياسي قورولوشلاردا گئرچكلشه بيلر. هانسي اؤلكهنين و يا هانسيسا بير حؤكومتين دوموكراتيك اولدوغو ادعاسينا باخماياراق، دموكراتيانين معياري انسانلارين سؤز، ويجدان و عقيده آزادليغينا نه قدهر سايغي بسلهييب، اونلاري قورودوغوندان آسيليدير. بئلهليكله، اگر بير آذربايجانلي گنج آتا، اوشاغيني <گونش> آدلانديرديقدان اوزون مدت سونرا، اونا كيمليك وثيقهسي (شناسنامه) آلا بيلميرسه، اوندا هارداسا بير چاتيشمامازليق گؤزه چارپير. بوردا كيمسه انسانليغين ايلكين شرطلريندن ساييلان آددان دا محروم قالير.
(یارپاق- آلتینجی سایی)





